• Mistrzostwa Cheerleaders

CZY BAĆ SIĘ ZAPOŻYCZEŃ?

 Pisarze okresu renesansu przez wielu często są określani jako klasyczni, wzorcowi. Podobnie – klasyczną polszczyzną – nazywa określa się język, którego odmiana literacka uformowała odmianę literacką języka polskiego, która ukształtowała się ostatecznie właśnie w tym czasie. Natomiast o polszczyźnie współczesnej mówi się często, że jest „zaśmiecona”, gorsza jakoby niż przed laty, bo więcej zawiera zapożyczeń. Tymczasem szesnastowieczni autorzy też nie byli zadowoleni ze stanu swojego języka narodowego. W Dworzaninie polskim Łukasza Górnickiego czytamy: „Albowiem nasz Polak, by jeno kęs z domu wyjechał, wnet nie chce inaczej mówić, jeno tym językiem, gdzie troszkę zamieszkał”. Twierdził, że używanie włoskiego, francuskiego, hiszpańskiego, czeskiego wówczas, gdy bez problemu można było się porozumieć po polsku, demaskował jako to tylko stwarzanie pozorów ogłady. Górnicki nazywał to „wydwarzaniem”. Nietrudno dostrzec, że posłużył się w tym celu najzupełniej polskim wyrazem, który spokrewniony jest z „dworem”. My jednak w tym miejscu mówilibyśmy raczej o „snobizmie” albo o „modzie językowej”, które to fachowe określenia pochodzą – kolejno – z angielskiego i francuskiego.

Zanim jednak przyznamy rację purystom, czyli obrońcom czystości języka, a tym samym skrajnym przeciwnikom wszelkich w nim nowości w języku, zwróćmy uwagę, że znaczny procent wyrazów będących w powszechnym obiegu i uchodzących za polskie wcale nie ma polskiego rodowodu.

Czytaj więcej:

Małgorzata Szeja, Czy bać się zapożyczeń?, w: Most. Renesans, red. Jerzy Szeja, Marzanna Leociak, Warszawa 2004, s. 152 –157.

„Most” to seria książek pomocniczych do języka polskiego w liceum i technikum. Kolejne tomy poświęcone są poszczególnym okresom historycznoliterackim. Zawierają szkice prezentujące najważniejsze problemy epoki, omówienia dzieł sztuki, przykładowe interpretacje utworów. W książkach z serii „Most” znajdują się również wzorcowe wypracowania oraz testy sprawdzające umiejętność czytania ze zrozumieniem wraz z propozycjami odpowiedzi.

Komentarze

  • Szkoła Współpracy